Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2019 van de Commissie van 16 november 2016 betreffende de goedkeuring overeenkomstig artikel 19 van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van de gewijzigde regels voor de verdeling van het luchtverkeer tussen de luchthavens Milaan Malpensa, Milaan Linate en Orio al Serio (Bergamo) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7244) (Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap1, en met name artikel 19, lid 3,
Na raadpleging van het Raadgevend Comité,
(1) Bij brief van 13 mei 2016, door de Commissie ontvangen op 20 mei 2016, hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 in kennis gesteld van een nieuw ontwerpbesluit betreffende gewijzigde regels voor de verdeling van het luchtverkeer tussen de luchthavens Milaan Malpensa, Milaan Linate en Orio al Serio (Bergamo).
(2) Bij besluit van 21 december 2000 heeft de Commissie de bij het besluit van de minister van Infrastructuur en Vervoer van 3 maart 20002 (hierna het „Besluit Bersani” genoemd) vastgestelde verkeersverdelingsregels voor het Milanese luchthavensysteem verenigbaar verklaard met Verordening (EEG) nr. 2408/92 van de Raad3, die inmiddels is ingetrokken en vervangen door Verordening (EG) nr. 1008/2008. Het besluit van de Commissie was gekoppeld aan de voorwaarde dat Italië de regels zou aanpassen overeenkomstig de brief van de Italiaanse autoriteiten van 4 december 2000. Die aanpassing is gebeurd bij Besluit van de minister van Infrastructuur en milieu van 5 januari 20014 (hierna: „het Besluit Bersani 2”).
(3) Het luchthavensysteem van Milaan omvat de luchthavens Malpensa, Linate en Orio al Serio (Bergamo).
(4) Doel van de besluiten Bersani en Bersani 2 was ervoor te zorgen dat de luchthaven Milaan Malpensa zich volledig kon ontwikkelen als internationale hub, terwijl Milaan Linate een rol kreeg toebedeeld als faciliteit voor point-to-point-verbindingen. Daartoe waren in de besluiten Bersani en Bersani 2 verschillende bepalingen opgenomen, waarbij het dagelijkse aantal retourvluchten tussen de luchthaven Linate en andere EU-luchthavens werd beperkt op basis van de volgende passagiersvolumes:
(5) Op de luchthaven Linate kunnen communautaire maatschappijen, overeenkomstig de hierboven uitgelegde regels, twee slots gebruiken voor de exploitatie van een dagelijkse retourvlucht naar luchthavensystemen of individuele luchthavens in „doelstelling 1”-regio's waarvan het passagiersvolume in het Milanese luchthavensysteem in het kalenderjaar 1999 minder dan 350.000 bedroeg.
(6) In het Besluit Bersani 2 is bepaald dat er minstens één retourvlucht per dag moet zijn tussen Linate en alle Europese hoofdsteden en minstens twee retourvluchten per dag tussen Linate en de communautaire luchthavens waarvan het jaarlijkse passagiersvolume in 1999 meer dan 40 miljoen bedroeg.
(7) Op grond van de besluiten Bersani en Bersani 2 mogen voor geregelde intracommunautaire point-to-point-vluchten naar de luchthaven Linate geen toestellen met meer dan één middengang worden ingezet.
(8) Bij brief van 21 april 2015, door de Commissie ontvangen op 21 april 2015, hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie overeenkomstig artikel 19, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 in kennis gesteld van Ministerieel Besluit nr. 395 van 1 oktober 2014 tot wijziging van Besluit nr. 15 van 3 maart 2000 betreffende de verdeling van het luchtverkeer in het luchthavensysteem van Milaan, als gewijzigd5 (hierna: het „Besluit Lupi”).
(9) Op 17 december 2015 heeft de Commissie op grond van Verordening (EG) nr. 1008/2008 een negatieve beslissing genomen over Ministerieel Besluit nr. 395 van 1 oktober 20146. De Commissie had geconstateerd dat Italië de belanghebbenden niet had geraadpleegd alvorens de verkeersverdelingsregels te wijzigen, hoewel het daar op grond van de verordening toe verplicht was.
(10) Derhalve heeft Italië een nieuw ontwerpbesluit opgesteld en de Commissie daarvan in kennis gesteld. Dat ontwerpbesluit zal, zodra het is aangenomen en in werking is getreden, de verkeersverdelingsregels voor de luchthavens van Malpensa, Linate en Orio al Serio (Bergamo) op dezelfde manier wijzigen als het Besluit Lupi. Het besluit voorziet in de opheffing van de op de luchthaven Linate geldende beperkingen van het aantal dagelijkse retourvluchten naar EU-luchthavens op basis van de passagiersvolumes als uiteengezet in de overwegingen 4, 5 en 6. De beperkingen voor point-to-point-verbindingen binnen de EU, uitgevoerd met vliegtuigen met smalle romp (met één middengang, zie overweging 7) blijven bestaan.
(11) Het aangemelde besluit zal het Besluit Lupi vervangen.
(12) De Italiaanse autoriteiten hebben de doelstellingen van het nieuwe ontwerpbesluit samengevat als volgt:
(13) Hierdoor zal Milaan Malpensa, binnen de grenzen van de luchthavencapaciteit doch zonder beperkingen op het gebied van vliegtuigtypes of bestemmingen, beschikbaar zijn voor intercontinentaal verkeer en niet-EU-verkeer van zowel Europese als niet-Europese maatschappijen, terwijl Milaan Linate alleen beschikbaar is voor verkeer binnen de EU dat door Europese maatschappijen met specifieke types vliegtuigen wordt geëxploiteerd (smalle romp) en voor point-to-point-verbindingen.
(14) De Italiaanse autoriteiten stellen dat een aanpassing van de luchtverkeersdiensten en de opheffing van de beperkingen noodzakelijk zijn vanwege de verwachtte groei en congestie van de belangrijkste EU-luchthavens door de snelle groei van lagekostenmaatschappijen en niet-EU-maatschappijen. Bovendien waren de beperkingen op Linate aanvankelijk bedoeld om Milaan Malpensa tijdens de aanloopfase te ondersteunen. Volgens de autoriteiten blijkt uit de verkeersgegevens dat dit niet langer nodig is.
(15) Het nieuwe ontwerpbesluit stelt luchtvaartmaatschappijen in staat zelf hun verbindingen met andere Europese steden te ontwikkelen op basis van hun eigen commerciële eisen en hierdoor efficiënter in te spelen op de vraag. Italië verwacht dat dit de concurrentie zal aanwakkeren en de passagiers ten goede zal komen.
(16) Alvorens de geplande wijzigingen in te dienen bij de Commissie, hebben de Italiaanse autoriteiten een raadpleging gehouden.
(17) Er werden drie vergaderingen georganiseerd met belanghebbende partijen: luchtvaartmaatschappijen met slots op Linate, verenigingen van luchtvaartmaatschappijen (IBAR en Assaereo) en het luchthavencoördinatiecomité (AOC). Deze vergaderingen vonden plaats op 23 november 2015, 17 december 2015 en 27 januari 2016. De notulen van die vergaderingen zijn overgemaakt aan de Commissie.
(18) Volgens de Italiaanse autoriteiten heeft slechts een minderheid van de Europese luchtvaartmaatschappijen bezwaren geuit tegen de maatregelen en werden er geen voorstellen tot wijziging geformuleerd.
(19) De Commissie heeft een samenvatting van de door de Italiaanse autoriteiten meegedeelde verkeersverdelingsregels gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie7 en de belanghebbenden uitgenodigd eventuele opmerkingen in te dienen.
(20) De Commissie heeft opmerkingen ontvangen van zes belanghebbenden, waarvan de meeste anoniem wensten te blijven.
(21) Een aantal belanghebbende partijen hebben aangevoerd dat de Italiaanse autoriteiten de luchthavengebruikers niet correct hebben geraadpleegd aangezien de betrokken maatschappijen slechts kort vooraf voor een aantal vergaderingen werden uitgenodigd en er vooraf geen agenda werd meegedeeld. Voorts werd geen feedback gegeven bij de door de betrokkenen geformuleerde opmerkingen.
(22) Andere belanghebbenden drukten hun steun uit voor het nieuwe ontwerpbesluit en wezen erop dat het besluit het verkeer op Linate zou rationaliseren en maatschappijen in staat zou stellen hun slots efficiënter te benutten. De belanghebbende partijen verklaarden voorts dat uit de door de Italiaanse autoriteiten georganiseerde raadplegingen is gebleken dat het Besluit Lupi voor geen enkele maatschappij negatieve gevolgen heeft gehad. Integendeel, na de vaststelling van het besluit betreffende Linate werden er nieuwe routes geopend naar Europese en binnenlandse bestemmingen, die onder de vorige regelgeving niet toegestaan waren.
(23) In artikel 19, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 is bepaald dat een lidstaat, na overleg met de belanghebbende partijen, de verdeling van het luchtverkeer tussen luchthavens mag regelen zonder discriminatie tussen bestemmingen in de Gemeenschap of discriminatie op grond van nationaliteit of identiteit van de luchtvaartmaatschappij, voor zover die luchthavens voldoen aan de hierna vermelde voorwaarden:
(24) Voorts moet de verdeling van het luchtverkeer tussen de betrokken luchthavens in overeenstemming zijn met de beginselen van evenredigheid en transparantie en op objectieve criteria gebaseerd zijn.
(25) Op grond van artikel 19, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 dient een lidstaat de Commissie in kennis te stellen van zijn voornemen om de verdeling van het luchtverkeer te regelen of om een bestaande verkeersverdelingsregel te wijzigen. Voorts is bepaald dat de Commissie de toepassing van artikel 19, lid 2, dient te onderzoeken en, binnen zes maanden na ontvangst van de kennisgeving en na advies te hebben gevraagd aan het bij artikel 25 van Verordening (EG) nr. 1008/2008 opgerichte comité, dient te beslissen of de lidstaat de maatregelen mag toepassen. Ten slotte is bepaald dat de Commissie haar besluit in het Publicatieblad van de Europese Unie dient te publiceren en dat de maatregelen niet mogen worden toegepast alvorens de goedkeuring van de Commissie is gepubliceerd.
(26) Ten eerste merkt de Commissie op dat de drie betrokken luchthavens, Milaan Linate, Milaan Malpensa en Orio al Serio (Bergamo), voldoen aan de voorwaarden van de eerste alinea van artikel 19, lid 2. De luchthavens bedienen de agglomeratie van Milaan (lid 2, onder a)). De infrastructuur en het openbaar vervoer tussen de luchthavens onderling en tussen de luchthavens en de stad Milaan voldoen aan de punten b) en c). Bovendien bieden de luchthavens luchtvaartmaatschappijen overeenkomstig de eisen van punt d) de nodige diensten.
(27) Inhoudelijk worden bepaalde aan diensten op Linate opgelegde beperkingen in het nieuwe ontwerpbesluit opgeheven. Dit behelst een wijziging van de maatregelen van de besluiten Bersani en Bersani 2 inzake de verdeling van het luchtverkeer tussen de luchthavens die Milaan bedienen, als bedoeld in artikel 19, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1008/2008.
(28) De maatregelen voorzien in het opheffen van de bestaande beperkingen op basis van het passagiersvolume en dragen op die manier bij tot de liberalisering van het luchtverkeer, zonder dat op andere manieren beperkingen worden opgelegd. Dit moet luchtvaartmaatschappijen in staat stellen efficiënter te werken, hetgeen overeenstemt met de algemene doelstelling van artikel 15 van Verordening (EG) nr. 1008/2008.
(29) Voor zover de maatregelen voorzien in de opheffing van de beperkingen op diensten van en naar Linate, zodat de luchtvaartmaatschappijen efficiënter kunnen werken en hun diensten kunnen afstemmen op de vervoersvraag, is het evenredigheidsvraagstuk niet aan de orde.
(30) De opmerkingen die door de belanghebbenden het vaakst worden geformuleerd, hebben betrekking op de door de Italiaanse autoriteiten georganiseerde raadplegingen.
(31) In dit verband moet worden opgemerkt dat in artikel 19, lid 2, niet nauwkeurig is omschreven hoe die raadpleging moet worden georganiseerd, maar het is duidelijk dat het overleg zinvol moet zijn.
(32) In dit geval wijst de Commissie erop dat de Italiaanse autoriteiten drie vergaderingen hebben georganiseerd, tijdens dewelke belanghebbende partijen de kans kregen hun visie op de maatregelen mee te delen. Terwijl, zoals enkele belanghebbenden aangaven, de eerste twee vergaderingen slechts kort vooraf werden bijeengeroepen, werd de derde vergadering uitgesteld op verzoek van de belanghebbende partijen, zodat hun vertegenwoordigers ze konden bijwonen. Voorts hebben de Italiaanse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van de notulen van de drie vergaderingen, waaruit blijkt dat de partijen hun standpunt aan de Italiaanse autoriteiten hebben meegedeeld.
(33) Aangezien de belanghebbenden vooraf in kennis werden gesteld van de nieuwe maatregelen en zij de gelegenheid hebben gekregen hun inhoudelijk standpunt uiteen te zetten, is de Commissie van oordeel dat Italië zijn verplichtingen op grond van artikel 19, lid 2, is nagekomen.
(34) De Commissie concludeert dat de geplande wijziging van de regels voor de verdeling van het luchtverkeer verenigbaar is met artikel 19 van Verordening (EG) nr. 1008/2008.
(35) De maatregelen in dit besluit zijn in overeenstemming met het advies van het raadgevend comité als bedoeld in artikel 25 van de verordening,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Artikel 2
-
PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3.
(terug) -
Italiaans Staatsblad nr. 60 van 13 maart 2000.
(terug) -
Verordening (EEG) nr. 2408/92 van 23 juli 1992 betreffende de toegang van communautaire luchtvaartmaatschappijen tot intracommunautaire luchtroutes (PB L 240 van 24.8.1992, blz. 8). Met betrekking tot de intrekking, zie artikel 27 van Verordening (EG) nr. 1008/2008.
(terug) -
Italiaans Staatsblad nr. 14 van 18 januari 2001.
(terug) -
Italiaans Staatsblad nr. 237 van 11 oktober 2014.
(terug) -
PB L 333 van 19.12.2015, blz. 124.
(terug) -
PB C 204 van 8.6.2016, blz. 7.
(terug)